पंचकर्म हा आयुर्वेदातील सगळ्यात ओळखीचा, पण तितकाच गैरसमज असलेला भाग आहे. वाकडमधील व्हीनस विमेन्स वेलनेस क्लिनिकमध्ये डॉ. माधवी तायडे, ज्या कन्सल्टंट गायनॅकॉलॉजिस्ट आणि ऑब्स्टेट्रिशियन आहेत आणि ज्यांचे पहिले शिक्षण आयुर्वेदात झाले, पंचकर्माचे नियोजन कोणत्याही वैद्यकीय उपचारासारखेच करतात: तपासणीनंतर, स्पष्ट कारणासाठी आणि देखरेखीखाली.
पंचकर्म म्हणजे काय
पंचकर्म म्हणजे “पाच कर्मे”. शास्त्रीय आयुर्वेदात विरेचन, बस्ती, नस्य यांसारखे मुख्य उपचार सांगितले आहेत, जे दोषांमधील संतुलन परत आणण्यासाठी पारंपरिकपणे वापरले जातात. मुख्य उपचाराआधी पूर्वतयारी होते: स्नेहन, ज्यात औषधी तूप किंवा तेल घेतले व लावले जाते, आणि स्वेदन, म्हणजे वनौषधींची सौम्य वाफ. त्यानंतर विश्रांती आणि हलका, सहज पचणारा आहार असतो. अभ्यंग व स्वेदन आणि शिरोधारा यांसारखे सहाय्यक उपचारही बऱ्याचदा कोर्सचा भाग असतात.
कोणाला उपयोग होऊ शकतो
आमच्याकडे पंचकर्मासाठी येणाऱ्या बहुतेक जणी एखाद्या ठराविक तक्रारीसाठी आधार शोधत असतात, स्पा डेसाठी नव्हे. पंचकर्म पारंपरिकपणे वापरले जाते, आणि व्यापक प्लॅनचा भाग म्हणून पुढील गोष्टींत मदत करू शकते:
- ताण, नीट न लागणारी झोप आणि सतत थकवा
- मॉडर्न उपचारांसोबत पीसीओडी आणि पीसीओएस मध्ये हार्मोनल संतुलनासाठी आधार
- पाळीतील अस्वस्थता आणि अनियमित पाळी
- गर्भधारणेचा प्रयत्न करण्याआधी, आयव्हीएफच्या आधीसुद्धा, शरीराची तयारी (आमचे वंध्यत्व उपचार पान पाहा)
- डिलिव्हरीनंतर काही महिन्यांनी, डॉक्टरांनी परवानगी दिल्यावर, ताकद परत मिळवणे (प्रसूतीनंतरची काळजी पाहा)
- पचन आणि मंदावलेली चयापचय क्रिया
पंचकर्म हा आधार देणारा उपचार आहे. तो डॉक्टरांनी दिलेल्या उपचारांना पूरक आहे, त्यांची जागा कधीच घेत नाही.
आमच्या क्लिनिकमध्ये सुरक्षितपणे कसे करतो
प्रत्येक कोर्सची सुरुवात डॉ. माधवी यांच्याशी कन्सल्टेशनने होते: तुमची हिस्टरी, सध्याची औषधे, बीपी, नाडी परीक्षण, आणि गरज असल्यास रक्ततपासण्या किंवा स्कॅन. त्यानंतरच कोणते उपचार तुमच्यासाठी योग्य आहेत आणि कोणते नाहीत, हे ठरवले जाते. सेशन्स आमच्या स्वतंत्र पंचकर्म कक्षात होतात. प्रत्येकीसाठी स्वच्छ चादरी, स्वच्छ भांडी आणि ताजे तयार केलेले औषधी तेल वापरले जाते. प्रत्येक सेशननंतर घरी जाण्याआधी तुम्ही विश्रांती घेता, आणि कोर्सदरम्यान व नंतरच्या दिवसांसाठी आहार व दिनचर्येच्या सोप्या लेखी सूचना दिल्या जातात.
कोणी करू नये, किंवा कधी थांबावे
प्रेग्नन्सीत, ताप असताना किंवा सक्रिय इन्फेक्शन असताना पंचकर्म दिले जात नाही. तुम्ही खूप अशक्त असाल, आजारपण किंवा शस्त्रक्रियेतून बऱ्या होत असाल, किंवा हृदय, किडनी वा बीपीचे काही आजार असतील तर ते पुढे ढकलले जाऊ शकते. काही उपचार पाळीत दिले जात नाहीत. प्रत्येक बाबतीत काय सुरक्षित आहे आणि केव्हा, याचा सल्ला डॉ. माधवी देतील. कोर्सदरम्यान बरे वाटत नसेल तर आम्हाला सांगा; इमर्जन्सीत जवळच्या हॉस्पिटलमध्ये जा किंवा 108 वर कॉल करा.
पंचकर्म तुमच्यासाठी योग्य आहे का, हे जाणून घ्यायचे आहे? वाकडमधील क्लिनिकमध्ये डॉ. माधवी तायडे यांची अपॉइंटमेंट बुक करा.